Солтүстік Қазақстан облысының Тайынша ауданы әкімінің ресми интернет-ресурсы

Нашар көретіндерге арналған нұсқа

Зейнетақы жүйесін жаңғырту

28.02.2020 ж.

Шетелге тұрақты тұруға кетуге байланысты зейнетақы жинақтарын қалай алуға болады?

Қазақстаннан басқа елдерге тұрақты тұруға кеткен бұрынғы отандастарымыздың көпшiлiгiн Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан зейнетақы жинақтарын қалай алуға болатындығы мазалайтыны белгiлi.

Айта кету керек, жеке зейнетақы шотында (ЖЗШ) есепке алынатын жинақ ақша салымшының меншiгi болып табылады және салымшы келiп алғанша, тiптi ол шетелге көшiп кетсе де Қорда мерзiмсiз сақтала бередi.

«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңына сәйкес ел аумағынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен, кету дерегiн растайтын құжаттар ұсынған шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдардың БЖЗҚ-дан мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ) және мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебiнен қалыптасқан жинақтарын толық көлемде алуға құқығы бар.

Сонымен Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен шетелдiктер мен азаматтық жоқ адамдар Қорға өздерi келiп өтiнiш бергенде мына төмендегi құжаттарды ұсынады:

1) БЖЗҚ iшкi құжатымен бекiтiлген нысан бойынша толтырылған өтiнiш;

2) егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, шетелдiк паспорттың көшiрмесi және салыстырып тексеру үшiн түпнұсқасы;

3) алушының банк шоты туралы мәлiмет.

БЖЗҚ жоғарыда көрсетiлген құжаттарды алған соң, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк органдарының ақпараттық жүйелерiнен өтiнiш жасаған шетелдiкте немесе азаматтығы жоқ адамда Қазақстан Республикасының уәкiлеттi органы берген Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлiгi немесе шетелдiктiң Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхатының не болмаса азаматтығы жоқ адамның куәлiгiнiң бар-жоғы және оның жарамдылығы туралы мәлiметтердi сұратады.

Егер өтiнiш жасаған шетелдiктiң немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кетуiне байланысты

Қазақстан Республикасының уәкiлеттi органы берген шетелдiктiң Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхатының немесе азаматтығы жоқ адамның куәлiгiнiң не болмаса Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлiгiнiң жарамсыздығы туралы мәлiметтер алынса, сондай-ақ шетелдiктiң немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға рұқсатының күшi жойылған жағдайда БЖЗҚ құжаттар қабылданған немесе құжаттар келiп түскен күннен бастап 10 жұмыс күнi iшiнде зейнетақы төлемдерiн жүзеге асырады.

БЖЗҚ зейнетақы төлемдерiн алушының өтiнiшiнде көрсетiлген банк шотына аударады. Егер алушының шоты Қазақстан аумағында жұмыс iстейтiн екiншi деңгейдегi банкте/жекелеген банк операцияларын орындайтын ұйымда ашылса, зейнетақы төлемдерi ұлттық валюта — теңгемен аударылады. Ал егер алушының шоты Қазақстан аумағынан тыс жердегi шетелдiк банктерде ашылған болса, АҚШ долларымен, евро, фунт стерлинг немесе ресейлiк рубльмен аударылады.

Егер өтiнiш жасаған шетелдiктiң немесе азамат­тығы жоқ адамның Қазақстан Респуб­ликасының уәкiлеттi органы берген Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлiгiнiң немесе шетелдiктiң Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхатының не болмаса азаматтығы жоқ адамның куәлiгiнiң бар екендiгi және жарамдылығы туралы мәлiметтер алынса, сондай-ақ өтiнiш жасаған шетелдiктiң немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Респуб­ли­касынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткенi жайында мәлiметтер болмаса, БЖЗҚ өтiнiш жасалған күнi құжаттарды қабылдаудан бас тарту туралы қолхатты бере отырып, өтiнiштi қабылдаудан немесе құжаттарды алған кезден бастап 10 жұмыс күнi iшiнде хабарлама жолдау арқылы бас тарту себебiн көрсете отырып, өтiнiштi орындаудан бас тартады. Сондықтан Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кетпей тұрып, елден кетуге арналған құжаттарды белгiленген тәртiпте рәсiмдеу қажет.

Егер шетелдiк және азаматтығы жоқ адам бұлай iстемесе, Қордан зейнетақы жинақтарын алу үшiн Қазақстанға қайта келiп, елде тұруға ықтиярхат алып, ҚР Iшкi iстер министрлiгiнiң көшi-қон органдарында елден кетуге арналған құжаттарды рәсiмдеуiне тура келедi. Айта кетелiк, бұл шара шетелге тұрақты тұруға кеткен азаматтың Қазақстанда орындамаған (салық, мүлiк, сот, мерзiмдi әскери қызметтi өтеу және т. б.) мiндеттемелерiн анықтау үшiн қажет.

ҚР Iшкi iстер министрлiгi Қазақстаннан кетудi рәсiмдеуге қатысты ақпараттардың барлығын ҚР Әдiлет министрлiгiнiң «Жеке тұлғалар» Мемлекеттiк дерекқорына жiберiп отырады. Ал БЖЗҚ құжаттарды тексеруге алған кезде өтiнiш берушiнiң шетелге көшетiндiгiн растау үшiн осы Мемлекеттiк дерекқорға сауал жiбередi.

  1. «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 20 маусымдағы N 136 Заңы 
  2. «Қазақстан Республикасында мүгедектiгi бойынша, асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша және жасына байланысты берiлетiн мемлекеттiк әлеуметтiк жәрдемақылар туралы» Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 маусымдағы N 126 Заңы  
  3. Зейнетақы аннуитетi шарты бойынша зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына ауыстыру қағидаларын бекiту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi Басқармасының 2014 жылғы 26 ақпандағы № 32 Қаулысы (2015.28.11. берiлген өзгерiстермен)
  4. Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан төленетiн мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары есебiнен қалыптасқан зейнетақы жинақтарынан зейнетақы төлемдерiн жүзеге асыру қағидаларын және зейнетақы төлемдерiнiң мөлшерiн есептеудi жүзеге асыру әдiстемесiн бекiту туралы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 2 қазандағы № 1042 Қаулысы (2016.14.04. берiлген өзгерiстер мен толықтырулармен)
  5. Зейнетақы төлемдерiн алушыларға бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының нақты енгiзiлген мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары мөлшерiнде сақталуы бойынша мемлекет кепiлдiктерiн инфляцияның деңгейiн ескере отырып, орындау қағидаларын бекiту туралы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2014 жылғы 10 сәуiрдегi № 341 Қаулысы (2016.14.04. берiлген өзгерiстермен)
  6. Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы қағидаларын бекiту туралы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 18 қыркүйектегi № 984 Қаулысы (2016.14.04. берiлген өзгерiстер мен толықтырулармен)
  7. Өндiрiстердiң, жұмыстардың, пайдасына мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарын төлеу жөнiндегi агенттер меншiктi қаражаты есебiнен мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарын жүзеге асыратын, еңбек жағдайлары зиянды (ерекше зиянды) жұмыстармен айналысатын жұмыскерлер кәсiптерiнiң тiзбесiн бекiту туралы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2013 жылғы 31 желтоқсандағы № 1562 Қаулысы (2015.10.12. берiлген өзгерiстермен)

ҚР зейнетақы жүйесін жаңғыртудың өзекті сауалдары

26.03.2020 ж.

Зейнетақы туралы жиi қойылатын сұрақтар (Бес сұрақ. Наурыз)

1. Сәлеметсiздер ме, менiң әкем полицияда жұмыс iстейдi және мен болашақта ол кiсiнiң зейнетақысын қалай алатынын бiлгiм келедi. БЖЗҚ-ның болашақ төлемдерде алатын рөлi қандай? Немесе төлемдердiң барлығы тек бюджеттен қамтамасыз етiледi ме?

2016 жылдың басынан бастап әлеуеттi құрылым қызметкерлерi 01.01.1998 жылға еңбек сiңiрген жылдарының бар-жоғына қарамастан толық мемлекеттiк зейнетақымен қамсыздандыруға ауыстырылды. Зейнетақы мөлшерi ақшалай қамтылымның (АҚ) 50% есебiнен белгiлендi, бұл ретте еңбек сiңiрген жылдарының әрбiр жылы үшiн (25 жылдан астам) зейнетақы мөлшерi 2% — ға, еңбек өтiлiнiң әрбiр жылы үшiн — АҚ-дан 1% — ға, бiрақ республикалық бюджет туралы заңда белгiленген 109 АЕК-тен (288 959 теңге) аспайтын мөлшерге көбейiп отырады. 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына республикалық бюджет есебiнен әскери қызметшiлердiң пайдасына бұрын жүзеге асырылып отырған мiндеттi зейнетақы жарналарының 20%-ын төлеу тоқтатылды. Осылайша 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап еңбек сiңiрген жылдары үшiн зейнетақы алу құқығына жиырма бес және одан да көп жалпы еңбек өтiлi бар, оның кемiнде он екi жыл және алты айын үзiлiссiз әскери қызметте, арнаулы мемлекеттiк және құқық қорғау органдарында, мемлекеттiк фельдъегерлiк қызметте өткерген әлеуеттi құрылым қызметкерлерi және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген шектi жасқа толуы не штаттың қысқартылуы немесе денсаулық жағдайы бойынша әскери қызметтен, арнаулы мемлекеттiк және құқық қорғау органдарындағы қызметтен, мемлекеттiк фельдъегерлiк қызметтен босатылған тұлғалар ие.

Бұл ретте еңбек сiңiрген жылдары үшiн зейнетақы төлемдерiн алу құқығы БЖЗҚ-да ашылған жеке зейнетақы шоттарынан 2016 жылғы 1 қаңтарға дейiн бюджет қаражаты есебiнен аударылған мiндеттi зейнетақы жарналары сомасының 50 пайызы қайтарылған жағдайда ғана туындайды. Сондай-ақ зейнетке шығып алған зейнеткерлерге бұған дейiн толық емес көлемде тағайындалған зейнетақы төлемдерiнiң мөлшерiн қайта есептеу жүргiзiлдi. Ол еңбек сiңiрген жылдары мен зейнетақы iсiндегi қызметтен босатылған күндегi еңбек өтiлiн есепке ала отырып, сондай-ақ мiндеттi зейнетақы жарналары сомасының 50% қайтарылған жағдайда зейнетақы төлемдерiн толық көлемге жеткiзу есебiмен жасалды.

БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтарының қалған жартысын (қалған 50%) пайдалану құқығы зейнетақы заңнамасының нормаларына сәйкес iске асырылатын болады.

БЖЗҚ-дан мiндеттi зейнетақы жарналары есебiнен зейнетақы төлемдерiн алу құқығына БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар төмендегi адамдар ие:

1) зейнет жасына толғанда, ерлер 63 жасқа, әйелдер 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап 59,5 жасқа толғанда. 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап — 60 жас, 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап — 60,5 жас, 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап — 61 жас, 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап — 61,5 жас, 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап — 62 жас, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап — 62,5 жас, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап — 63 жас.

2) зейнетақы жинақтары ең төмен зейнетақы мөлшерiнен кем емес зейнетақы төлемiн қамтамасыз ету үшiн жеткiлiктi болған кезде сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитетi шартын жасау жолымен ерлер — 55 жасқа және әйелдер 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 51,5 жасқа толғанда;

3) егер мүгедектiгi мерзiмсiз болып белгiленсе, бiрiншi және екiншi топтардағы мүгедектер;

4) Қазақстан Республикасының шегiнен тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен, Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған, кету дерегiн растайтын құжаттарды ұсынған шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдар.

Назар аударыңыз, еңбек сiңiрген жылдары үшiн зейнетақы төлемдерiн, мемлекеттiк базалық зейнетақы төлемiн тағайындауды уәкiлеттi мемлекеттiк органдар жүзеге асырады. Сiздiң әкеңiздiң, яғни полиция қызметкерiнiң жағдайында зейнетақы төлемдерiн тағайындауды Қазақстан Республикасының Iшкi iстер министрлiгi жүзеге асырады.

Осылайша еңбек сiңiрген жылдары үшiн зейнетақы төлемi мен мемлекеттiк базалық зейнетақы төлемiн тағайындау тәртiбi бойынша толық ақпарат алу үшiн Қазақстан Республикасының тиiстi уәкiлеттi мемлекеттiк органына хабарласу туралы кеңес беремiз.

2. Қайырлы күн, менiң ағамның жеке сауда-саттықпен айналысатын орны бар және ол кiсi өзiне жұмыс iстейдi. Егер ол кiсi зейнетақы қорына ақша аудармаса, болашақта зейнетақыны қалай алады? Тек бiрыңғай жиынтық төлемдi ғана төлеу жеткiлiктi ме?

Бiрiншiден, бiрыңғай жиынтық төлем (бұдан әрi — БЖТ) деген не екенiн түсiну керек. Қазақстанда өзiн — өзi жұмыспен қамтыған азаматтар үшiн салық режимiнiң жаңа түрi — БЖТ-ның қолданысқа енгiзiлгенiне де бiр жылдай уақыт болып қалды. Бұл төлем түрi азаматтардың төмендегi санаттарына арналған:

1. жеке қосалқы шаруашылық қызметкерлерi;

2. отбасылық кәсiпорындардың ақы төленбейтiн қызметкерлерi;

3. жұмыскерлерi жоқ, жылына 1 175 АЕК-тен кем (3 114 925 теңгеден кем) айналымы бар кәсiпкерлер.

Бұл ретте БЖТ тек төменде көрсетiлген қызмет түрлерiне ғана қолданылады:

1. Тек жеке тұлғаларға қызмет көрсету;

2. Жеке қосалқы шаруашылықтағы өзi өндiрген ауыл шаруашылығы өнiмдерiн тек жеке тұлғаларға ғана сату.

Алайда егер Сiздiң ағаңыздың бiр жыл iшiндегi табысы 1175 АЕК, яғни 3 114 925 теңге сомасынан асып кететiн болса, онда оған жеке кәсiпкер ретiнде тiркелу және басқа салық режимiн таңдауға тура келедi.

Бiрыңғай жиынтық төлемдi төлеу үшiн салық органдарында тiркелудiң қажетi жоқ; тек бiрыңғай жиынтық төлемнiң белгiленген сомасын төлеу қажет. Ай сайынғы БЖТ мөлшерi республикалық маңызы бар қалаларда, астанада және облыстық маңызы бар қалаларда тұратын жеке тұлғалар үшiн 1 АЕК-тi (2651 тг.); басқа елдi мекендерде тұратын жеке тұлғалар үшiн 0,5 АЕК-тi (1325.5 тг.) құрайды. Төлем екiншi деңгейдегi банктер арқылы «Азаматтарға арналған үкiмет» мемлекеттiк корпорациясының (ХҚКО) шотына бiр сомамен жүргiзiледi. Төлемдi жүзеге асыру үшiн банкте есеп айырысу шотын ашу талап етiлмейдi. Бiрыңғай жиынтық төлем сомасын Мемлекеттiк корпорация мынадай пропорцияларға бөледi: 10% — жеке табыс салығы (ЖТС); 20% — әлеуметтiк аударымдар (ӘА); 30% — мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ); 40% — мiндеттi медициналық сақтандыруға аударымдар (МӘМС). Зейнеткерлiк жасқа толған адамдар үшiн төлемнiң барлық сомасы жеке табыс салығы болып танылады, әлеуметтiк төлемдерге бөлу жүргiзiлмейдi.

Осылайша БЖТ жинақтаушы зейнетақы жүйесiне қатысуға және зейнетақы жүйесiне қатысу өтiлi мен жинақтаған қаражатына қарай зейнетақы төлемiн алуға құқық бередi. БЖТ төлеушiлерi үшiн БЖЗҚ-дағы өзiнiң зейнетақы жинақтарын толықтырудан басқа расталған еңбек өтiлiне байланысты базалық зейнетақы алу мүмкiндiгi пайда болады. Бұған қоса БЖТ төлеушi мiндеттi әлеуметтiк медициналық сақтандыру жүйесiнiң қатысушысы болып тiркеледi және МӘМС енгiзiлгеннен кейiн медициналық мекеменi таңдау құқығымен сомасы мен түрлерi бойынша шектеу қойылмайтын медициналық қызметтерге қол жеткiзе алады, сондай-ақ еңбекке қабiлеттiлiгiнен, жұмысынан, асыраушысынан айырылған, жүктiлiк пен босану, бала асырап алу, бала күтiмi жағдайларында әлеуметтiк төлемдер ала алады.

Сондай-ақ, болашақта лайықты зейнетақы алуды қамтамасыз ету үшiн оған ерiктi зейнетақы жарналарын жүзеге асыруға болады. ЕЗЖ артықшылықтарының бiрi — Сiз жарна мөлшерi мен төлеу кезеңдiлiгiн, сондай-ақ ЕЗЖ төлемiн алу құқығы туындаған кезде жинақталған зейнетақы қаражатын алу тәртiбiн өзiңiз белгiлейсiз. Ерiктi зейнетақы жарналарын өз ықтиярыңыз бойынша жүзеге асыру қажет. Бұл үшiн ЖЗҚ-мен шарт жасасып, БЖЗҚ- ға ерiктi аударымдарды Шартта көрсетiлген банк деректемелерi бойынша аудару қажет. Ыңғайлы болу үшiн БЖЗҚ сайтында қолданыстағы ЭЦҚ кiлтi арқылы ерiктi зейнетақы шотын онлайн ашу бойынша қызмет iске асырылды немесе БЖЗҚ-ның көптеген филиалдарының бiрiне келу жеткiлiктi. Сонымен қатар ЕЗЖ-ны банктiк сервистер — Kaspi.kz қосымшасы, Halyk Bank терминалдары арқылы төлеуге болады.

3. Сәлеметсiз бе, менiң атым Елена. Осыдан екi жыл бұрын мен Ресейге ТТЖ-ға кеттiм, тек жақында ғана БЖЗҚ-дағы өз жинақтарымды алуға болатынын бiлдiм. Шынымды айтсам, менде бiр мәселе туындап тұр — мен тұрмыс құрып, тегiмдi өзгерттiм, ал жарналар менiң қыз күнiмдегi тегiм бойынша аударылған болатын. Ендi мен ақшамды қалай алсам болады және қандай құжаттар тапсыру қажет?

Егер Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында Сiздiң мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ), мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) не ерiктi зейнетақы жарналары бойынша (ЕЗЖ) жинақтарыңыз болса, онда сiздiң Қазақстан Республикасының шегiнен тыс тұрғылықты тұратын жерге кетуiңiзге байланысты өз жинақтарыңызды алуға құқығыңыз бар.

Зейнетақы жинақтарын төлеуге арналған құжаттарды БЖЗҚ-ға мынадай тәсiлдердiң бiрiмен ұсынуға болады:

- өзiңiз келiп өтiнiш бiлдiрген кезде;

- пошта байланысы арқылы;

- үшiншi тұлға (сенiм бiлдiрiлген адам) арқылы. Бұл ретте құжаттар сенiм бiлдiрiлген адам БЖЗҚ кеңсесiне өзi келiп өтiнiш бiлдiрген кезде ғана қабылданады.

Назар аударыңыз, өтiнiш берер алдында Сiз мiндеттi түрде ТТЖ-ға кетудi ресiмдеуiңiз керек, өйткенi, бұл заңнаманың зейнетақы төлемдерiн алу үшiн қойылатын мiндеттi талаптарының бiрi. ТТЖ-ға кетуге байланысты зейнетақы төлемдерiн тағайындау туралы өтiнiштердi қараған кезде «БЖЗҚ» АҚ қызметкерлерi Қазақстан Республикасы мемлекеттiк органдарының ақпараттық жүйелерiне өтiнiш бiлдiрген шетелдiктiң немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлiгi не шетелдiктiң Қазақстан Республикасында тұруға ықтиярхаты болуы туралы мәлiметтерге сұраныс жасайды. Жоғарыда аталған құжаттардың жарамсыздығы туралы мәлiметтер алған жағдайда, БЖЗҚ зейнетақы төлемдерiн жүзеге асырады. Айта кетейiк, БЖЗҚ-ға өзi келiп өтiнiш бiлдiрген кезде мiндеттi түрде мына құжаттар ұсынылады:

1) БЖЗҚ-ның iшкi құжатымен бекiтiлген нысандағы зейнетақы төлемдерiн тағайындау туралы өтiнiш (бұдан әрi — өтiнiш);

2) егер халықаралық шарттарда өзгеше көзделмеген болса, шетелдiк паспорттың көшiрмесi және салыстыру үшiн түпнұсқасы (Ресей Федерациясы азаматының iшкi паспортын ұсынған жағдайда өтiнiш орындалуға жатпайды);

3) алушының банктегi шоты туралы мәлiметтер.

Өтiнiш үшiншi тұлға (сенiм бiлдiрiлген адам) арқылы берiлген жағдайда, жоғарыда көрсетiлген құжаттарға қосымша үшiншi тұлға:

1) нотариалды куәландырылған сенiмхаттың түпнұсқасын немесе оның нотариалды куәландырылған көшiрмесiн;

2) үшiншi тұлғаның жеке басын куәландыратын құжаттың көшiрмесi және салыстыру үшiн түпнұсқасы. Бұл ретте алушының жеке басын куәландыратын құжаттың көшiрмесi нотариалды куәландырылады.

Өтiнiштi пошта байланысы құралдары арқылы берген кезде алушының жеке басын куәландыратын құжат және өтiнiштегi алушының қолы да нотариалды куәландырылады.

Айта кету керек, БЖЗҚ зейнетақы төлемдерiн деректемелерi өтiнiште көрсетiлген алушының банктiк шотына тек ұлттық валютада — Қазақстан аумағындағы екiншi деңгейдегi банктерде/банктiк операциялардың жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған банктiк шоттарға аударған кезде; сондай-ақ АҚШ долларымен, еуромен, фунт стерлингпен немесе Ресей рублiмен — Қазақстаннан тыс жерлердегi шетелдiк банктерде ашылған банктiк шоттарға аударған кезде жүзеге асырады.

БЖЗҚ-ға беру тәсiлiне байланысты барлық қажеттi құжаттардың өзектi тiзбесiн (өзi келiп өтiнiш бiлдiрген кезде/пошталық байланыс құралдары арқылы/үшiншi тұлға арқылы), оларды ресiмдеуге қойылатын талаптарды, сондай-ақ өтiнiш бланкiлерi мен төлем валютасының түрiне байланысты оларды толтыру үлгiлерiн, сенiмхаттардың үлгiлерiн, уәкiлеттi мемлекеттiк органдардың түсiнiктемелерiн www.enpf.kz мекенжайы бойынша БЖЗҚ веб-сайтынан көруге болады, ондағы ақпарат үнемi жаңартылып отырады. Сонымен қатар, enpf.kz сайтындағы «Электрондық сервистер» бөлiмiнде құжаттарды онлайн режимiнде алдын ала тексеру мүмкiндiгi бар.

Шетелдiк паспортты алу кезiнде алушының деректемелерi, атап айтқанда: тегi, аты, әкесiнiң аты — бар болса, туған күнi өзгерген жағдайда, жоғарыда көрсетiлген құжаттар тiзбесiне қосымша шетелдiк құжаттарды ресiмдеуге қойылатын талаптарды сақтай отырып ресiмделген, негiзгi 4 деректеменiң өзгеру дерегiн растайтын, төменде көрсетiлген құжаттардың бiрiнiң түпнұсқасын не нотариалды куәландырылған көшiрмесiн БЖЗҚ-ға ұсыну қажет:

1) Қазақстан Республикасының уәкiлеттi органының анықтамасы;

2) шет мемлекеттiң уәкiлеттi органының анықтамасы;

3) тегiн/атын/әкесiнiң атын өзгерту туралы куәлiк / анықтама;

4) неке қию/бұзу туралы куәлiк.

4. Менiң маркшейдер болып жұмыс iстегенiме 25 жыл болды. Мамандығым еңбек жағдайлары қауiптi өндiрiстер қатарына кiредi. Мен өз ақшамды БЖЗҚ-дан сақтандыру ұйымына аударғым келедi. Сондықтан бiлгiм келетiнi, бiздiң компания мен үшiн МКЗЖ-ны БЖЗҚ-мен шарт жасалған күннен бастап аударуы керек пе әлде зейнетақы заңнамасына өзгерiстер енгiзiлген, яғни 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап аударуы керек пе едi?

Мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап енгiзiлдi. Дәл осы күннен бастап Сiздiң жұмыс берушiңiз Сiз үшiн ай сайынғы табысыңыздың 5 пайызына тең жарна төлеуге мiндеттi болған. Айта кету керек, жұмыс берушiлер МКЗЖ-ны зиянды (аса зиянды) өндiрiс түрлерi бойынша және сол өндiрiстерде қызмет ететiн адамдарға ғана төлейдi.

Бұл ретте төлемдер нақты жүргiзiлген және қызметкер кiрiс алған жағдайда жұмыс берушi уақытылы есептемеген және аудармаған МКЗЖ сомаларын Мемлекеттiк кiрiс органдары өндiрiп алады немесе жұмыс берушi МКЗЖ төленетiн қызметкерлердiң пайдасына уәкiлеттi орган белгiлеген есептелген өсiмпұлмен әрбiр кешiктiрiлген күнге (Мемлекеттiк корпорацияға төленетiн күндi қоса алғанда) аударуға тиiс. Жоғарыда көрсетiлгенге сәйкес есептелген МКЗЖ мен өсiмпұлдың толық және уақытында төленуiн бақылауды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттiк кiрiстер органы жүзеге асырады. Бұл ретте қызметкердiң пайдасына аударылған МКЗЖ қызметкердiң БЖЗҚ-да МКЗЖ есепке алу үшiн ашылған ЖЗШ-сы бар болған жағдайда, БЖЗҚ-дағы қызметкердiң жеке зейнетақы шотына аударылуы мүмкiн екендiгiне назарыңызды аударамыз. Ал МКЗЖ-ны есепке алу бойынша ЖЗШ БЖЗҚ-ның зейнетақы қағидаларында көзделген нысан бойынша салымшы жазған өтiнiш негiзiнде ашылады.

5. Мен зейнетке шықтым, бiрақ менiң зейнетақы жинақтарым тек шамамен 300 мың теңгенi құрады. Оларды мен бiржолғы төлеммен бiр-ақ алдым, ендi менiң БЖЗҚ-дағы шотым жабылды ма? Немесе солай тұра бере ме? Маған банктегi сияқты шоттың жүргiзiлгендiгi үшiн ақша төлеуге тура келiп жүрмей ме?

Жоқ, жеке зейнетақы шотын жүргiзгенi үшiн БЖЗҚ төлем алмайды. Оған қоса, Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнамасына сәйкес салымшының жеке зейнетақы шотында зейнетақы жинақтары, төленген зейнетақы жинақтарының қайтарымдары, зейнетақы жарналарының түсiмдерi, өсiмпұлдар және өзге де түсiмдер болмаған жағдайда ЖЗШ зейнетақы жинақтарын төлеудi жүзеге асырған күннен бастап 12 ай өткеннен кейiн жабылады.

19.02.2020 ж.

Зейнетақы туралы жиi қойылатын сұрақтар

1. Сәлеметсiз бе, мен ұзақ уақыт бойы базарда бейресми жұмыс iстедiм және жалақымды «қолма-қол» алып отырдым. Әрине, менде зейнетақы шарты да, шотым да болған жоқ. Ал қазiр мен бiр компанияға жұмысқа тұрдым, бiрақ маған БЖЗҚ-да шарт жасау қажеттiлiгi жоқ деген хабарлама бердi. Нелiктен?

Мiне, Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында зейнетақы шотын ашу рәсiмi жеңiлдетiлгенiне де бiр жылдай уақыт болып қалды. 2019 жылғы 8 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы Заңына енгiзiлген өзгерiстерге сәйкес мiндеттi зейнетақы жарналарын (МЗЖ) есепке алу бойынша жеке зейнетақы шотын (ЖЗШ) ашу үшiн жеке тұлғаға БЖЗҚ қызмет көрсету кеңселерiне жүгiну қажет емес. Шот алғашқы жарна түскен кезде автоматты түрде ашылады. Бұл ретте жеке тұлғаны сәйкестендiру МЗЖ аудару кезiнде жасалған электрондық форматтағы төлем тапсырмасында көрсетiлген жеке деректерi (аты-жөнi, ЖСН, туған күнi) бойынша жүзеге асырылады, ал жеке тұлғаның жеке басын куәландыратын қолданыстағы құжат деректемелерi, тұрғылықты тұратын жерi туралы барлық қажеттi мәлiметтердi БЖЗҚ мемлекеттiк органдардың ақпараттық жүйелерiнен алады. Осылайша тек өткен жыл үшiн 2019 жылы автоматтандырылған үрдiс көмегiмен МЗЖ бойынша 400 мыңға жуық шот ашылды.

2. Қайырлы күн, жақында маған инфаркт дертiне шалдыққаннан кейiн екiншi топ мүгедектiгi берiлдi. Менiң барлық жинақтарымды емделу үшiн бiрден бiрақ беруi мүмкiн бе?

Қазiргi уақытта қолданыстағы «ҚР-да зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Заңға сәйкес БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерiн алу құқығы белгiлi бiр жағдайларда, соның iшiнде мерзiмсiз уақытқа 1 және 2 топ мүгедектiгi тағайындалған кезде басталады. Осылайша егер 2-топ мүгедектiгi мерзiмсiз уақытқа тағайындалған болса, Сiз БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерiн тек ай сайын белгiленген кесте бойынша ала аласыз.

Қазi кезде Қазақстан президентi Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша Үкiмет жанынан арнайы құрылған жұмыс тобы зейнетақы жинақтарын зейнетақы төлемдерiнен басқа өзге де мақсаттарға, атап айтқанда, жинақтың бiр бөлiгiн емдiк қажеттiлiктерге пайдаланудың түрлi нұсқаларын қарастыруда. Алайда қазiргi уақытта бұл мәселе бойынша шешiм қабылданған жоқ.

3. Менiң тәтем шалғай ауылда тұрады, онда сiздердiң филиалдарыңыз жоқ, аудан орталығына бару өте алыс, оған қалай кеңес алуға болады?

БЖЗҚ елiмiздiң шалғай елдi мекендерiн зейнетақы қызметтерiмен қамту үшiн жаңа жобалар енгiзуде. Мысалы, «Мобильдi кеңсе» жобасы. Бұл заманауи спутниктiк байланыс құралдарын қоса алғанда, салымшыларға қызмет көрсету үшiн қажеттi барлық құралдармен жабдықталған шағын автобус. Шалғай елдi мекендердiң тұрғындары «Мобильдi кеңседен» БЖЗҚ бөлiмшелерiнде көрсетiлетiн қызметтердi, атап айтқанда, шоттан үзiндi көшiрме алу немесе зейнетақы жинақтарын сақтандыру компаниясына аударуға өтiнiш беру, ерiктi зейнетақы жарналары бойынша жеке зейнетақы шотын ашу, хабарландыру тәсiлiн өзгерту және басқа да көптеген қызметтердi ала алады. Қазiргi уақытта «Мобильдi кеңселер» Алматы, Атырау, Қостанай, Қарағанды, Қызылорда, Ақтөбе, Ақмола, Жамбыл, Павлодар және Солтүстiк Қазақстан облыстарында қатынайды. Биылғы жылы Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан және Түркiстан облыстарында да «Мобильдi кеңселердi» қосымша енгiзу жоспарланып отыр.

Сонымен қатар сiз «Қазпошта» бөлiмшелерiнiң кең ауқымды желiсiн пайдалана аласыз. Қазпошта операторларын оқыту үдерiсi жүргiзiлгеннен кейiн, пошталық байланыс операторының 220 бөлiмшесiнде Сiз «БЖЗҚ» АҚ қызметтерiн ала аласыз. «Қазпошта» арқылы қызмет көрсетуге Ақмола, Ақтөбе, Алматы, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Қызылорда, Қостанай, Маңғыстау, Павлодар, Солтүстiк Қазақстан және Түркiстан облыстарының елдi мекендерi қосылған. Барлық елдi мекендердiң толық тiзiмiн enpf.kz (https://www.enpf.kz/ru/services/kazpost/index.php) сайтынан көруге болады. Егер сiздiң туысыңыз осы елдi мекендердiң бiрiнде тұратын болса, онда ол осы жерлерден мынадай қызметтердi ала алады: салымшының қосымша деректемелерiн өзгерту (толықтыру) туралы өтiнiш беру; хабарландыру тәсiлiн өзгерту (белгiлеу) туралы келiсiмге (оның iшiнде «БЖЗҚ» АҚ қызметтерiне электрондық форматта қол жеткiзу үшiн) қол қою.

Бұл ретте «Мобильдiк кеңсе» және «Қазпошта» бөлiмшелерiнде сiздiң тәтеңiз хабарландыру тәсiлiн электрондық нұсқаға өзгерте алады. Осылайша оның өз зейнетақы шотын ENPF.KZ сайтында немесе бiздiң ұялы қосымшада дербес бақылауға да мүмкiндiгi бар. Қазiргi уақытта қор электрондық қызметтердiң төмендегi түрлерiн ұсынады:

1) ерiктi зейнетақы жарналары есебiнен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт жасау (өз пайдасына);

2) деректемелерге, оның iшiнде хабарландыру тәсiлiне өзгерiстер және (немесе) толықтырулар енгiзу;

3) жеке зейнетақы шотынан (ЖЗШ) үзiндi көшiрменi қарап, көру;

4) ЖЗШ-дан үзiндi көшiрменi электрондық мекенжайға алу;

5) ЖЗШ бар екендiгi туралы анықтама алу;

6) ЖЗШ ашу туралы өтiнiштi/зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартты жаңа редакцияда алу («дубликат»);

7) мерзiмсiз уақытқа 1 немесе 2 топ мүгедектiгi белгiленуiне байланысты, зейнетақы төлемдерiн тағайындау туралы өтiнiш беру;

8) төлем жасау және (немесе) зейнетақы жинақтарын аудару туралы өтiнiштiң орындалу барысын қадағалау.

4. Бiз отбасымызбен, мiне, бес жыл бойы Ресейде өмiр сүрiп жатырмыз. Мен анамды өзiмнiң қасыма алдырғым келедi, себебi, ол зейнетке шыққанда материалдық тұрғыдан қиналып қала ма деп алаңдаймыз. Бiрақ ол жақсы зейнетақы алу үшiн жинақтары мен еңбек өтiлi жеткiлiктi деп санайды. Зейнетақы жасына жетуге оған бiр-ақ жыл қалды, сол үшiн де бiз анамызға төленетiн болашақ төлемдердiң өлшемiн шамамен есептеп көргiмiз келедi, оны қалай iстеуге болады?

Болашақ зейнетақыны болжалды зейнетақы калькуляторы арқылы есептеу өте оңай. Оның көмегiмен болашақ зейнетақы төлемдерiнiң сан түрлi өзектi есебiн шығару мүмкiндiгi бар. Бұл ретте мемлекеттiк базалық зейнетақы және жасына байланысты зейнетақы (немесе ортақ), сондай-ақ БЖЗҚ-дан төлемдер болған кезде автоматты түрде болжанады. Бұдан басқа мiндеттi зейнетақы жарналарынан (МЗЖ), мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарынан (МЗЖ) немесе ерiктi зейнетақы жарналарынан (ЕЗЖ) қалыптастырылған жеке шоттар болған кезде бағдарлама екi-үш рет басу арқылы болашақ төлемдердiң болжалды бейнесiн бере алады.

Болжалды калькуляторда есептеу үшiн барлық бағандарды — туған күнi, жынысы, еңбек өтiлi, зейнетақы жинақтау жүйесiне қатысу өтiлi, бүгiнгi күндегi жинақталған қаражат сомасы және соңғы уақыттағы жалақы мөлшерiн толтыру қажет. Егер сiздiң анаңыз enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте тiркелген болса, жинақ сомасы автоматты түрде көрсетiледi. Осылайша есептеу нәтижесi үш сценарийде берiледi: пессимистiк, шынайы және оптимистiк. Барлық үш нұсқа инфляциядан жоғары кiрiстiлiктiң болжамды деңгейiн ескередi. Бұл ретте барлық болжамды нәтижелер нақты құндық көрiнiсте (болжамның тиiстi кезеңiнiң инфляциясын шегере отырып) ұсынылады.

Айтпақшы, алдағы жылы зейнетке шығатын салымшылар үшiн калькулятордың жеңiлдетiлген нұсқасы бар, ол — ағымдағы зейнетақы калькуляторы деп аталады.

5. Толығырақ айтып берiңiзшi, мемлекеттiк кепiлдiктi қазiргi уақытта қалай ресiмдеуге болады, қайда өтiнiш жасау керек?

2018 жылғы қазаннан бастап зейнетақы жинақтарының сақталуына мемлекеттiк кепiлдiк «ұйғарым бойынша» есептеледi, жасына байланысты зейнетақы төлемдерiн және мемлекеттiк бюджеттен мемлекеттiк базалық зейнетақы төлемiн тағайындау үшiн, сондай-ақ БЖЗҚ-дан мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ) және мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебiнен зейнетақы төлемдерiн алу үшiн бiр өтiнiш берген кезде «Азаматтарға арналған үкiмет» мемлекеттiк корпорациясының Халыққа қызмет көрсету орталығына (ХҚО) бiрыңғай өтiнiшпен және құжаттар жинақтамасымен жүгiну қажет.

Өтiнiшке орай, мемлекеттiк кепiлдiк төлемi әр адам үшiн арнайы әзiрленген әдiстеме бойынша жеке есептеледi және салымшы төлемдi, егер оған тиесiлi болса, өзiнiң банктегi шотына алады.

Азаматтардың басқа санаттары, яғни егер мүгедектiгi мерзiмсiз болып белгiленсе, I және II топ мүгедектерi, Қазақстанның шегiнен тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен адамдар, МЗЖ, МКЗЖ аударған шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдар, мемлекеттiк кепiлдiк төлемiне құқығы бар адам қайтыс болған жағдайда, оның мұрагерлерi зейнетақы төлемдерiн алу үшiн БЖЗҚ-ға, ал мемлекеттiк кепiлдiк төлемi үшiн ХҚО-ға хабарласады.

Еске сала кетейiк, Қазақстанда зейнетақы жинақтарының сақталуына мемлекеттiк кепiлдiктiң бiрегей үлгiсi жұмыс iстейдi. «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, мемлекет алушыларға Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының алушы зейнетақы төлемдерiне құқықты алған кездегi инфляция деңгейiн ескере отырып, жарналардың нақты енгiзiлген мөлшерiнде сақталуына кепiлдiк бередi.

Мемлекеттiк кепiлдiк төлемi (инфляция деңгейiн ескере отырып, нақты енгiзiлген мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының сомасы мен зейнетақы жинақтарының сомасы арасындағы айырма) мемлекеттiк бюджет қаражаты есебiнен бiржолғы төлемдi бiлдiредi. Мемлекет кепiлдiк бойынша төлем жасау құқығына салымшылар зейнеткерлiк жасқа жеткен кезде ие болады. Бұдан бөлек, мұндай құқыққа егер мүгедектiгi мерзiмсiз болып белгiленсе, I және II топ мүгедектерi, Қазақстанның шегiнен тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен адамдар, МЗЖ, МКЗЖ аударған шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдар, мемлекеттiк кепiлдiк төлемiне құқығы бар адам қайтыс болған жағдайда, оның мұрагерлерi ие.

19.02.2020 ж.

БЖЗҚ салымшылары зейнетақы калькуляторын миллион реттен аса пайдаланды

Қордың ең танымал сервистерiнiң бiрi әрбiр салымшыға болашақ зейнетақысын онлайн тәртiбiнде есептеуге мүмкiндiк бередi

Болжамды зейнетақы калькуляторы арқылы болашақ зейнетақы төлемдерi бойынша әр түрлi актуарлық есептеулер жүргiзуге болады. Бұл ретте ол мемлекеттiк базалық зейнетақы, жасына байланысты (ортақ) зейнетақы және БЖЗҚ төлемдерi бойынша автоматты түрде болжам жасайды. Одан басқа мiндеттi зейнетақы жарналары (МЗЖ), мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары (МКЗЖ) немесе ерiктi зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебiнен ашылған зейнетақы шоттары бар болса, калькулятор болашақ төлемдердiң болжамды сомасын лезде шығарып бередi.

Салымшылар зейнетақы калькуляторын айына орта есеппен 84 мың рет, ал күнiне шамамен 2800 рет пайдаланады. Бұл аталмыш калькулятордың салымшылар арасында танымал болып жатқандығының айқын дәлелi.

Болашақ зейнетақыны есептеу үшiн зейнетақы калькуляторындағы — туған күнi, жынысы, еңбек өтiлi, жинақтаушы зейнетақы жүйесiне қатысу өтiлi, зейнетақы жинақтарының сомасы және соңғы уақытта алып жүрген жалақысының көлемiне қатысты барлық бағандарды толтыру қажет. Егер Сiз Қордың enpf.kz сайтының жеке кабинетiнде тiркелген болсаңыз, жинақтардың сомасы автоматты түрде көрсетiледi.

Осылайша есептеу нәтижесi пессимистiк, реалистiк және оптимистiк деп аталатын үш сценарий бойынша көрсетiледi. Барлық үш нұсқа табыстылықтың инфляциядан жоғары болжамды деңгейiн ескередi. Болжамды нәтижелер (болжамды кезеңге тиесiлi инфляция деңгейiн алып тастағанда) нақты құндық шама ретiнде көрсетiледi.

Айта кетелiк, таяу жылдары зейнетке шығатын салымшылар үшiн Қор сайтында «Ағымдағы зейнетақы калькуляторы» жұмыс iстейдi.

Қордың enpf.kz сайтының «Зейнетақы калькуляторы» бөлiмiнде «Зейнетақы жинақтарын өмiрдi сақтандыру компаниясына аудару» деп аталатын қызмет бар. Сол арқылы сақтандыру ұйымымен зейнетақы аннуитетi шартын жасасу үшiн шоттағы зейнетақы жинақтарының ең төменгi жеткiлiктi сомасын есептеуге болады. Бұл калькулятор ең төменгi зейнетақы мөлшерiн ескере отырып, зейнетақы аннуитетi шартын жасасу үшiн зейнетақы жинақтарының сомасы қандай болу керектiгiн есептейдi. Тиiстi бағанда жынысыңызға қатысты мәлiметтi белгiлеген соң, шарт жасасуға қажеттi жас мөлшерi автоматты түрде көрсетiледi. Одан әрi кепiлдi мерзiмдi белгiлейсiз. Осы мерзiм iшiнде сақтандыру компаниясынан төлемдер алушының қайтыс болған-болмағанына қарамастан тұрақты түрде төленiп тұрады. Әрi қарай калькулятор ағымдағы жыл бойынша ең төменгi зейнетақы мөлшерiн ескере отырып, зейнетақы аннуитетi шартын жасасу үшiн зейнетақы жинақтарының сомасы қандай болу керектiгiн есептейдi.

Айта кету керек, өткен жылдың соңында Қор мамандары зейнетақы калькуляторын анағұрлым ыңғайлы ете отырып, оның көрнекi сызбасын жаңартты. Ендi жаңартылған калькулятордағы қорытынды нәтижелер көрнекi сызба мен төлемдер кестесi арқылы көрсетiледi. Сәйкесiнше зейнетақы калькуляторын пайдалану барынша ыңғайлы бола түстi. Егер қандай да бiр қиындық туындап жатса, enpf.kz сайтындағы тиiстi жадынаманы пайдалануға болады. Онда калькуляторды қалай пайдалану керектiгi рет-ретiмен жазылған және тиiстi нұсқаулық берiлген.

14.11.2019 ж.

Бес сұрақ айдары

1. Қайырлы күн, биыл мен 59 жасқа толамын. Көп ұзамай Қордан зейнетақы төлемдерiн рәсiмдеуiм керек. Туған күнiм — 31 желтоқсан. «Жаңа жылға дайындаламыз деп жүрiп, бұл күнi өтiнiш берiп үлгермеймiн бе», — деп қорқамын. Егер өтiнiштi алдағы жылдың басында берсем қалай болады? Туған күнге дейiн беруге болмайма? Өтiнiштi қайда беруiм керек?

Зейнетақы заңнамасына сәйкес зейнет жасына толған әйел (2019 жылы — 59 жас) жасына байланысты зейнетақы төлемдерiн рәсiмдеу үшiн ағымдағы жылдың 31 желтоқсанына дейiн «Азаматтарға арналған үкiмет» Мемлекеттiк корпорациясының жергiлiктi Халыққа қызмет көрсету орталығына жүгiнуi керек. Сәйкесiнше егер Сiз биыл үлгере алмасаңыз, «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабының 1 тармағына сәйкес зейнетақы төлемдерiн алдағы жылы тек 59,5 жасқа толғанда ғана рәсiмдей аласыз.

Сондықтан егер зейнет жасына биылғы жылдың 31 желтоқсанында толатын болсаңыз, онда оған 10 күн қалғанда, яғни 21-31 желтоқсан аралығында Халыққа қызмет көрсету орталығына барып, өтiнiш беруiңiзге болады. Өйтпеген жағдайда, зейнетақы төлемдерiн рәсiмдеу үшiн тағы 6 ай күтуiңiзге тура келедi. Себебi, жоғарыда айтып өткенiмiздей, әйелдердiң зейнеткерлiкке шығу жасы жыл сайын 6 айға ұзартылып отырады.

Еске саламыз, 2018 жылдың қазан айынан бастап «Бiр терезе» қағидаты бойынша Композиттiк қызмет iске қосылды. Соған сәйкес зейнет жасына толған азаматтар мемлекеттiк бюджеттен төленетiн базалық және ортақ зейнетақыны, сонымен қатар БЖЗҚ-дан берiлетiн зейнетақы төлемдерiн рәсiмдеу үшiн бiрыңғай өтiнiшпен «Азаматтарға арналған үкiмет» Мемлекеттiк корпорациясының Халыққа қызмет көрсету орталығына жүгiнедi. Бұл ретте алушы жеке басын куәландыратын құжаттың көшiрмесiн және салыстыру үшiн түпнұсқасын, сондай-ақ банк шоты туралы мәлiмет ұсынады. Әрi қарай жиынтық зейнетақы төлемдерi бекiтiлген кесте бойынша ай сайын алушының өтiнiшiнде көрсетiлген банк шотына бiр мезгiлде аударылып отырады.

2. Мен кеншi болып жұмыс iстеймiн. Таяуда жұмыс берушiм мен үшiн өз қаражаты есебiнен айлық табыстың 5 пайызы көлемiнде Қорға мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарын аударуы керектiгiн естiдiм. Мен жұмыс берушiнiң осы жарналарды Қорға дер кезiнде аударып отырғандығын қалай бiлуiме болады?

Қазiргi уақытта Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры жеке зейнетақы шотының жай-күйi туралы ақпарат алудың бiрқатар ыңғайлы тәсiлдерiн ұсынады. Атап айтар болсақ, Сiз шотыңыздағы зейнетақы жинақтарыңыз туралы ақпаратты:

  • Қор кеңсесiне тiкелей бару арқылы (Қордың 215 дербес қызмет көрсету орталығы жұмыс iстейдi);
  • пошта байланысы арқылы (үзiндiи көшiрме салынған конверт әр жылдың басында салымшының Зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарты немесе жеке зейнетақы шотын ашу туралы өтiнiшiнде көрсетiлген мекенжайына жолданады);
  • электрондық пошта арқылы (зейнетақы жинақтарының жай-күйi туралы ақпарат салымшының шот ашу туралы өтiнiшiнде немесе хабарлау тәсiлiн өзгерту туралы келiсiмде көрсеткен электрондық поштасына (таңдауына қарай: ай сайын, үш ай сайын, жарты жылда бiр рет) жолданады);
  • интернет байланысы арқылы (логин мен құпиясөз немесе электрондық цифрлық қолтаңбанының (ЭЦҚ) көмегiмен, enpf.kz сайтының «Жеке кабинет» бөлiмi және ұялы телефонға жүктелген ENPF ұялы қосымшасы арқылы) ала аласыз.Бұлардан басқа ЭЦҚ көмегiмен e-gov.kz сайтының «Әлеуметтiк қамтамасыз ету»-«Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшысының (алушысының) зейнетақы жинақтарының (инвестициялық кiрiстерiн ескере отырып) жай-күйi туралы ақпарат беру» бөлiмi арқылы да алуға мүмкiндiк бар.

Әрине, осы тәсiлдердiң iшiнде ең ыңғайлысы — интернет байланысы. Ол бүгiнде салымшылар мен алушылар арасында кеңiнен танымал. Өйткенi ол шоттың жай-күйiн кез келген уақытта, кез келген жерде жылдам алуға мүмкiндiк бередi. Сонымен қатар Қордың смартфондар мен планшеттерге арналған мобильдi қосымшасын пайдалануға болады.

Ал егер шотыңыз бойынша ақпаратты Қор мамандарынан алғыңыз келсе, онда Қордың жергiлiктi бөлiмшесiне жүгiне аласыз.

Мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары Қорға табыстар алынған айдан кейiнгi айдың 25-iнен кешiктiрiлмей Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен төленедi. Оның толық және уақтылы төленуiн бақылауды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттiк кiрiс органдары жүзеге асырады.

Жұмыскер жалақы алғанына қарамастан жұмыс берушi уақытылы ұстап қалмаған және Қорға аудармаған мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарын мемлекеттiк кiрiс органдары есептелген өсiмпұлмен бiрге өндiрiп алады және Қорға аударуды жүзеге асырады. Бұдан басқа салық қызметi органдары жыл сайын бұқаралық ақпарат құралдарында мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары бойынша берешегi бар және оларды алты айдан астам уақыт бойы өтемей келе жатқан жұмыс берушiлердiң тiзiмiн жариялап отырады.

3. Саламатсыз ба, менiң әкем екiншi топтағы мүгедек. Оған Қордың бөлiмшесiне келу өте қиын. Сұрайын дегенiм, Қордың зейнетақы қызметтерiн үйде алуға мүмкiндiк бар ма?

«БЖЗҚ» АҚ әрбiр салымшының (алушының) қамын ойлайды және өзiнiң зейнетақы қызметтерiн әр ыңғайлы тәсiлмен ұсынуға тырысады. 2015 жылы «Мобильдiк агент» жобасын iске қосты. Ондағы мақсат — халықтың әлеуметтiк тұрғыдан осал топтарына, оның iшiнде мүмкiндiгi шектеулi жандардың үйлерiне, сондай-ақ жергiлiктi ұйымдар мен кәсiпорындарға және режимдiк нысандарға барып, зейнетақы жүйесi мен Қор қызметi жайында таныстырылымдық шаралар өткiзу және қызмет көрсету. Осылайша Қор қызметiнiң ашықтығын, сапасы мен қолжетiмдiлiгiн арттыру.

«Мобильдiк агент» жобасы аясында Қордың барлық өңiрлiк филиалдарында Барып қызмет көрсету бөлiмдерi құрылған. Осылайша қандай да бiр себеппен, бiрiншi кезектi денсаулығына байланысты Қор кеңсесiне келе алмайтын салымшы зейнетақы қызметiн үйiнде алу үшiн Қордың байланыс орталығының 1418 тегiн телефонына хабарласып, жағдайын айтып, өтiнiш қалдыра алады. Сондай-ақ enpf.kz сайтының «Электрондық қызмет көрсету»-«Халықтың әлеуметтiк осал топтары үшiн электрондық өтiнiш беру» бөлiмiне кiрiп, тиiстi нысандарды толтырып, электрондық өтiнiш қалдыруға да болады. Қор қызметкерлерi өтiнiш берген салымшыға хабарласып, жағдайын анықтап, кездесу уақытын белгiлейдi. Сөйтiп, 5 жұмыс күнi iшiнде үйiне барып онлайн тәртiбiнде қызмет көрсетедi. Бұл үшiн Қор мамандары өздерiмен бiрге арнайы ноутбук, принтер, модем және басқа да қажеттi құрылғыларды алып барады.

Мiнеки, мұның барлығы салымшылар мен алушыларға барлық маңызды зейнетақы қызметтерiн үйде алуға мүмкiндiк бередi.

4. Менiң жұбайым өзiнiң зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына аударып едi. Алғашқы төлемдi алып та үлгердi. Алайда ақылдаса келе бұл қызметтен бас тартуды жөн көрдiк. Ендi сақтандыру компаниясына аударған жинақтарымызды Қорға керi қайтара аламыз ба?

Өкiнiшке қарай, сақтандыру ұйымына аударылған зейнетақы жинақтарын Қорға қайтаруға мүмкiндiк жоқ. Өтiнiштiң күшiн зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына аударғанға дейiн ғана жоюға болады. Зейнетақы заңнамасы бойынша Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры алушының тиiстi құжаттарын алған соң, оның зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына 10 жұмыс күнi iшiнде аударады. Демек алушы жеке басын куәландырушы құжатпен Қорға осы уақыт iшiнде барып барып үлгеруi тиiс.

5. Мен таяуда 63 жасқа толдым. Қазiр зейнеткермiн. Бiрақ жұмысымды одан әрi жалғастырып жатырмын. Әлi де iстей бергiм келедi. Менiң бiлейiн дегенiм, зейнеткер болсам да жалақымнан мiндеттi зейнетақы жарналары ұстала ма?

Жоқ, ұсталмайды. «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 24-бабының 2 тармағына сәйкес зейнет жасына толған азаматтар Қорға мiндеттi зейнетақы жарналарын төлеуден босатылады. Бiрақ олар өз еркiмен ерiктi жарналар аударуға құқылы. Бұл үшiн БЖЗҚ-мен ерiктi зейнетақы жарналары есебiнен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт жасасу қажет. Бұл ретте жарналардың мөлшерi мен аудару жиiлiгiн салымшының өзi белгiлейдi.

18.10.2019 ж.

5 сұрақ айдары

1. Менің ұлым он жылдан астам уақыттан бері Ресейдің Челябинск қаласында тұрады. Қазір мен де Ресейге қоныс аударуды ойластырып жүрмін. Ендеше Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы жинақ ақшамды қалай алсам болады?

Егер Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында (БЖЗҚ, Қор) міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары және ерікті зейнетақы жарналары есебінен жинақтарыңыз болса, Қазақстан Республикасынан тысқары жерге қоныс аударуыңызға байланысты оларды толық мөлшерде алуыңызға құқыңыз бар. Бұл ретте Қорға құжаттарды тапсырудың мынадай тәсілдері ұсынылады:

- Қор бөлімшесіне тікелей келіп өтініш жасау;

- пошта байланысы;

- үшінші тұлға (сенім білдірілген тұлға) арқылы. Бұл ретте құжаттар сенім білдірілген тұлға Қор кеңсесіне келген жағдайда ғана қабылданады.

Есіңізде болсын, Сіз Қорға өтініш жасамай тұрып, шетелге тұрақты тұруға кетуіңізді ресми түрде рәсімдеп алуыңыз керек. Бұл зейнетақы заңнамасының талабы.

Егер шетелге біржола қоныс аударатындар жинақтарын алу үшін Қор бөлімшесіне өздері келіп өтініш жасаса:

1) БЖЗҚ ішкі құжатымен бекітілген нысан бойынша толтырылған өтінішті;

2) егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, шетелдік паспорттың көшірмесін және салыстырып тексеру үшін түпнұсқасын (Ресей Федерациясы азаматының ішкі паспорты жарамайды);

3) алушының банк шоты туралы мәліметтерді ұсынады.

Өтініш сенім білдірілген тұлға арқылы ұсынылса, жоғарыда аталған құжаттарға қоса үшінші тұлға мына құжаттарды тапсырады:

1) нотариат куәландырған сенімхаттың түпнұсқасы немесе оның нотариат куәландырған көшірмесі;

2) үшінші тұлғаның жеке басын куәландырушы құжаттың көшірмесі және салыстыру үшін түпнұсқасы. Бұл ретте алушының жеке басын куәландырушы құжат нотариат арқылы куәландырылады.

Алушының өтініші пошта байланысы арқылы жолданған жағдайда, алушының жеке басын куәландырушы құжаттың көшірмесі мен өтініштегі қолы нотариат арқылы куәландырылады.

Зейнетақы қоры зейнетақы төлемдерін алушының өтінішінде көрсетілген банк шотына аударады. Егер алушының шоты Қазақстан аумағында жұмыс істейтін екінші деңгейдегі банкте/жекелеген банк операцияларын орындайтын ұйымда ашылса, зейнетақы төлемдері ұлттық валюта — теңгемен аударылады. Ал егер алушының шоты Қазақстан аумағынан тыс жердегі шетелдік банктерде ашылған болса, АҚШ долларымен, евро, фунт стерлинг немесе ресейлік рубльмен аударылады.

БЖЗҚ-ның www.enpf.kz веб-сайтында БЖЗҚ-ға ұсыну тәсіліне қарай құжаттар тізбесі (өзі келіп өтініш жасау, пошта байланысы/үшінші тұлға арқылы), оларды рәсімдеуге қатысты талаптар, өтініш бланкалары мен оларды төлем валютасының түріне қарай толтыру үлгілері, уәкілетті мемлекеттік органдардың түсіндірмелері орналастырылған және олар үнемі жаңартылып отырады.

Егер шетелдік паспортты алу барысында алушының жеке деректемелері, нақты: тегі, есімі, әкесінің аты (әкесі бар болса) немесе туған күні өзгеретін болса, Қорға жоғарыда аталған құжаттарға қоса төменде көрсетілген құжаттардың түспнұсқасы немесе нотариат куәландырған көшірмесі ұсынылуы тиіс:

  1. Қазақстан Республикасының уәкілетті органының анықтамасы;
  2. шетелдік мемлекеттің уәкілетті органының анықтамасы;
  3. тегі/есімі/әкесінің аты өзгергені туралы куәлік/анықтама;
  4. некені қию/бұзу туралы куәлік.

Бұл құжаттар шетелдік құжаттарды рәсімдеу талаптарына сай жасалуы және жоғарыда аталған төрт деректеменің өзгергендігін растауы тиіс.

Еске саламыз, Минск және Кишинев конвенциясына сәйкес ТМД елдерінен келген құжаттар заңдастырусыз және апостиль мөрін қоюсыз қабылданады.

2. Менің зейнетке шыққаныма екі жыл болды. Таяуда жұмыс берушімнің зейнетақы қорындағы шотыма міндетті зейнетақы жарналарын аударғаны туралы құжат тауып алдым. Енді Қордағы бұл жинақ ақшаны қалай алуға болады?

2018 жылдың қазанында зейнетақы қызметтерінің сапасы мен қолжетімділігін арттыру мақсатында зейнетақы төлемдерін «Бір терезе» қағидасы бойынша жүзеге асыру үшін Композиттік қызмет іске қосылды. Соған сәйкес зейнет жасына толған азаматтар мемлекеттік зейнетақылар (ортақ және базалық зейнетақы) мен зейнетақы қорындағы жинақтары есебінен берілетін төлемдерді «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясының Халыққа қызмет көрсету орталығында рәсімдейді. Бұған дейін жинақ ақшасы есебінен төлемдерді алу үшін Қорға жүгінетін.

Сіз бюджеттен алатын зейнетақыларыңызды рәсімдеп, Қор төлемдері бойынша өтініш жасамағансыз. Енді БЖЗҚ төлемдерін алу үшін Халыққа қызмет көрсету орталығына жүгініп, өтініш беруіңіз керек. Оған қоса жеке басыңызды куәландыратын құжаттың көшірмесі мен салыстыру үшін түпнұсқасын және банк шотыңыз туралы мәлімет ұсынасыз. Сонда зейнетақы жинақтарыңыз есебінен төлемдерді мемлекеттен алатын зейнетақымен бір мезгілде алып отыратын боласыз.

3. Осыдан екі апта бұрын Талдықорған қаласынан Алматы қаласына көшу барысында БЖЗҚ-дан берілген зейнетақы туралы шартты жоғалтып алдым. Оны қалай қалпына келтіруге болады? Оған енді жаңа мекенжайымды енгізуім керек пе?

Қазіргі уақытта Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттың орнына жеке зейнетақы шотын (ЖЗШ) ашу туралы өтініштің көшірмесі (телнұсқасы) беріледі. Оны алудың екі жолы қарастырылған:

1) Қордың жергілікті бөлімшесіне жеке басыңызды куәландыратын құжатпен өзіңіз келіп ЖЗШ ашу жөніндегі өтініштің көшірмесін алуға өтініш білдіресіз. Қор бөлімшелерінің мекенжайлары оның ресми сайтында көрсетілген.

2) Қордың enpf.kz ресми сайтының «Жеке кабинет» бөлімі арқылы «ЖЗШ шоттар жөнінде анықтама алу/ЖЗШ шотын ашу туралы өтініш/жаңа редакциядағы зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт» нысанынан электрон